Het was zaterdagavond 24 april 1983. De binnenstad van Apeldoorn bruiste zoals altijd. Terrassen zaten vol, mensen liepen lachend door de straten en de lente hing in de lucht. Tussen het publiek bevond zich de 24-jarige Henk Telnekes. Hij was die avond op pad met een vriend. Het was een gewoon avondje uit, zonder plannen en zonder zorgen.
Niemand die hen zag lopen, kon vermoeden dat deze avond zou eindigen in een tragedie die nog maanden, zelfs jaren zou nazinderen.
Een ontmoeting die alles veranderde
In de Koningstraat, midden in het uitgaansgebied, kwamen Henk en zijn vriend oog in oog te staan met drie mensen uit Amsterdam. Het ging om J.T., 27 jaar oud, W.F., 25 jaar, en diens vriendin R.R., 24 jaar.
Wat begon als een vluchtige ontmoeting, groeide al snel uit tot een gespannen situatie.
Aanvankelijk werden er wat opmerkingen gemaakt. Het leken kleine woorden, ogenschijnlijk onschuldig. Toch bleef één opmerking hangen. Die ging over het kale, net geschoren hoofd van W.F. en viel totaal verkeerd.
Daarna veranderde de sfeer zichtbaar. Blikken verhardden en de afstand tussen beide groepen voelde plotseling klein en dreigend.
De fatale seconden
De gebeurtenissen daarna volgden elkaar in razend tempo op.
Eerst liep de woordenwisseling uit de hand. Vervolgens ontstond er geduw en getrek. In de chaos die volgde, trok J.T. plotseling een mes en haalde uit.
De steek was hard en doelgericht. Henk Telnekes werd in zijn buik geraakt. Zijn vriend probeerde in te grijpen, maar werd zelf zwaar mishandeld. Omstanders reageerden geschokt. Sommigen schoten te hulp, terwijl anderen verstijfd toekeken.
Kort daarna vluchtten de daders. Ze stapten in een auto en verdwenen uit Apeldoorn.
De strijd om leven en dood
Zwaargewond bleef Henk op straat achter. Hulpdiensten werden direct gealarmeerd en waren snel ter plaatse. Hij werd met spoed naar het ziekenhuis gebracht.
Artsen probeerden zijn leven te redden. Ondanks hun inspanningen bleek de verwonding te ernstig.
Niet veel later overleed hij aan de gevolgen van de steekwond in zijn buik.
Een stad in shock
Het nieuws verspreidde zich razendsnel. Apeldoorn was diep geschokt. Geweld van deze aard, midden in het centrum, voelde onwerkelijk aan.
De naam van Henk Telnekes ging rond. Een jonge man van 24 jaar, zonder duidelijke aanleiding uit het leven gerukt. Veel mensen vroegen zich af hoe zoiets had kunnen gebeuren. Hoe een simpele opmerking kon eindigen in een dodelijke afloop.
Een onderzoek van enorme omvang
De politie startte direct een grootschalig onderzoek. De druk lag hoog en de zaak kreeg prioriteit.
Maandenlang werkten rechercheurs vrijwel onafgebroken. Duizenden manuren werden ingezet. Er werd gezocht naar een auto die bij de vlucht betrokken was.
Aanvankelijk richtte het onderzoek zich op een rode Volvo 343. Dat spoor leidde tot een enorme operatie. Meer dan 30.000 kentekens werden gecontroleerd. Honderden, mogelijk zelfs duizenden autobezitters werden benaderd.
Later bleek dat spoor onjuist.
Uiteindelijk ging het niet om een Volvo, maar om een Opel Ascona hatchback. Die vergissing wierp het onderzoek maanden terug.
Tips, twijfels en frustratie
In de tussentijd kwamen er honderden tips binnen. Sommige leken veelbelovend, maar liepen dood. Andere bleken volledig onbruikbaar. Zelfs een oproep op televisie leverde geen doorbraak op.
De frustratie nam toe. Zowel binnen het onderzoek als daarbuiten groeide het gevoel dat de zaak vastliep. Een dodelijke steekpartij in het hart van de stad en toch geen dader in beeld. Het vertrouwen in een oplossing begon langzaam te verdwijnen.
De onverwachte wending
Bijna een jaar na de fatale avond volgde alsnog een doorbraak.
J.T., de 27-jarige Amsterdammer, meldde zich bij de politie.
Hij legde zonder omwegen een volledige bekentenis af. Hij vertelde wat er die avond was gebeurd, hoe de woordenwisseling uit de hand was gelopen en hoe hij het mes had getrokken. Kort daarna werden ook W.F. en R.R. aangehouden.
Wat maandenlang een raadsel was geweest, viel ineens op zijn plek.
De waarheid achter de daad
Tijdens het onderzoek werd duidelijk hoe klein de aanleiding was geweest. Het ging om een opmerking over een kaal hoofd. Meer niet.
Toch zorgden alcohol, spanning en groepsdruk ervoor dat de situatie escaleerde. Woorden sloegen om in geweld.
J.T. verklaarde dat hij had gehandeld in een opwelling, in de hitte van het moment.
De rechtszaak
De zaak kwam voor de rechtbank in Zutphen.
Daar werd J.T. veroordeeld voor doodslag op Henk Telnekes. De rechter achtte bewezen dat hij bewust had gestoken en dat er geen sprake was van zelfverdediging.
De opgelegde straf bedroeg anderhalf jaar gevangenisstraf.
Voor veel mensen voelde dat als een schrale troost. Een mensenleven stond tegenover een relatief korte straf.
Een zaak die bleef hangen
De dood van Henk Telnekes liet diepe sporen achter. Niet alleen bij familie en vrienden, maar in heel Apeldoorn. Het verhaal bleef rondgaan, juist vanwege de zinloosheid ervan.
Over de auteur
